Joanna Maria Wizmur-Klimczuk primo voto Dziuba (ur. 17 czerwca 1957 w Sopocie, zm. 22 lutego 2008 w Warszawie) – polska reżyser dubbingu, aktorka teatralna i dubbingowa, sporadycznie filmowa.
W polskiej wersji serialu Laboratorium Dextera podkłada głos Dextera.
Kariera[]
Absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie.
Aktorstwo[]
Debiutowała w 1981 roku na scenie Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku. Od 1987 do 1990 aktorka Teatru Dramatycznego w Warszawie. Autorka kreacji m.in. w Kubusiu Fataliście (reż. Zbigniew Zapasiewicz), Naszym mieście (reż. Maciej Prus) i wielu innych.
W 1990 wraz z grupą aktorów odeszła z Teatru Dramatycznego na znak solidarności z odwołanym dyrektorem Zbigniewem Zapasiewiczem. Zaangażowana do Teatru Syrena rozpoczęła karierę aktorki-monologistki.
Przyjmowała propozycje ról telewizyjnych i filmowych. Telewidzom znana głównie jako Balbina w serialu Pensjonat pod Różą.
Dubbing[]
Dubbingiem zaczęła się zajmować na początku lat 90. Zbiegło się to z chwilą, w której koncern Disneya postanowił wydawać swoje filmy na wideo z polskim opracowaniem. Od sezonu 1996/1997 całkowicie zrezygnowała z pracy w teatrze, by oddać się wyłącznie działalności dubbingowej. Jej głos to m.in. Terk z Tarzana, siostrzeniec Hyzio z Kaczora Donalda, świnka Babe, Dexter z Laboratorium Dextera, Bart Simpson w kinowej wersji Simpsonów, Elroy z Jetsonów oraz Phoebe w polskiej wersji Przyjaciół.
Jako reżyser dubbingu dokonała tzw. „przewietrzenia szkoły Zofii Dybowskiej-Aleksandrowicz”, odchodząc od dogmatycznego traktowania tekstu oryginalnego.
Dewizą Joanny Wizmur był „dubbing bez dodatkowej kreski”. Uważała, że film animowany ze swojej natury wprowadza pewną sztuczność – umowną kreskę rysownika. W tej sytuacji polski głos postaci nie może wprowadzać dodatkowej sztuczności, łamiąc podręcznikowe kanony nakłaniała aktorów do celowego zapominania o poprawnej dykcji, żeby ich wypowiedzi brzmiały możliwie jak najbardziej naturalnie. Do tego samego namawiała też dialogistów, z którymi współpracowała. Najchętniej z Bartoszem Wierzbiętą. Wraz z nim stworzyła polskie wersje najpopularniejszych filmów animowanych (Shrek) i aktorskich (Asterix i Obelix: Misja Kleopatra). Przygotowana przez nią, a zrealizowana dźwiękowo przez Janusza Tokarzewskiego, wersja Shreka zrewolucjonizowała polski dubbing.
Pierwszym filmem pełnometrażowym wyreżyserowanym przez Joannę Wizmur z polskim dubbingiem był disnejowski Piękna i Bestia, ostatnim – Na fali.
Śmierć i upamiętnienie[]
Zmarła 22 lutego 2008 w stołecznym Szpitalu na Solcu na skutek późno wykrytego raka. Została pochowana 28 lutego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
W 2008 roku podczas VII Ogólnopolskiego Festiwalu im. Bogusława Klimczuka w Kozienicach po raz pierwszy została przyznana nagroda im. Joanny Wizmur za najlepszą interpretację aktorską.
Pamięci Joanny Wizmur poświęcona została polska wersja językowa filmu Kung Fu Panda, który miała wyreżyserować. Przed śmiercią zdążyła jedynie wybrać obsadę, zaś film ostatecznie wyreżyserowany został przez Elżbietę Kopocińską-Bednarek.
Życie prywatne[]
Od 1992 związana była z Markiem Klimczukiem, z którym później wzięła ślub cywilny. Miała córkę z poprzedniego związku. Miłośniczka kultury i tradycji Zakopanego – miasta, z którego pochodzi jej rodzina i w którym spędziła nastoletnie lata swojego życia. Absolwentka I LO w Sopocie.
Polski dubbing[]
Filmy i seriale:[]
- 1955: Zakochany kundel (wersja z '96 roku) – Peg
- 1960-1966: Flintstonowie – Bamm-Bamm Rubble
- 1962-1987: Jetsonowie (dubbing telewizyjny) – Elroy Jetson
- 1972-1973: Nowy Scooby Doo
- 1981-1990: Smerfy – Złośnik (sezony 5, 6 i 8, częściowo w 7)
- 1984-1987: Łebski Harry – Iggy
- 1984-1986: Wesoła siódemka – kot Tobby
- 1986-1987: Kucyki i przyjaciele
- 1986-1988: Troskliwe Misie – Dusia
- 1987: Leśna rodzina –
- Scarlet Lisiasta,
- Rozalia Szarymiś,
- pani Szopowa,
- Babcia Miś (odc. 2b),
- Charlie (odc. 3a),
- Buddy Brązowy Miś (odc. 3b),
- Lester Mysz (odc. 4b)
- 1987: Miś Yogi i czarodziejski lot Świerkową Gęsią – Bernice
- 1987: Jetsonowie spotykają Flintstonów –
- Elroy Jetson,
- robot-budzik
- 1987-1990: Kacze opowieści (stara wersja dubbingu) –
- Hyzio,
- owieczka (odc. 52)
- 1988: Judy Jetson i Rockersi – Elroy Jetson
- 1990-1998: Świat Bobbiego – Bobby Generic
- 1990: Stanley i Iris – Iris
- 1990: Widget (wersja z 1995) – Widget
- 1990: Kacze opowieści. Poszukiwacze zaginionej lampy – Hyzio
- 1991: Powrót króla rock and rolla
- 1991-1992: Dzielny Agent Kaczor (pierwsza wersja dubbingowa) –
- Kwacia Tapmajer-Mallard,
- Kluch Poplątaniec
- 1992-1993: Rodzina Addamsów
- 1992-1997: Kot Ik! –
- Wendy Elizabeth,
- Dolores
- 1993-1995: Dwa głupie psy –
- uczestniczka teleturnieju (odc. 12c),
- Buzz (odc. 13c)
- 1994: Patrol Jin Jina
- 1994: Opowieść wigilijna Flintstonów – Bamm-Bamm Rubble
- 1994-1996: Iron Man: Obrońca dobra – Wanda Frank / Scarlet Witch (odc. 1-13)
- 1994-1998: Świat według Ludwiczka –
- Henrietta Sherman,
- dyrektorka Halloran,
- pracownica na obozie (odc. 15)
- 1994-2000: Przyjaciele – Phoebe
- 1995: Goofy na wakacjach –
- kelnerka,
- panna Maples
- 1995: Jeszcze bardziej zgryźliwi tetrycy
- 1995: Babe – świnka z klasą – Świnka Babe
- 1995-1996: Maska – Wilhelmina
- 1995-1998: Timon i Pumba
- 1996-2003: Laboratorium Dextera – Dexter
- 1996: Kacza paczka – Hyzio
- 1996-1998: Mała księga dżungli – Louie
- 1996-1999: Kosmiczne wojny – Pajęczyca
- 1997: Piękna i Bestia. Zaczarowane święta – wróżka
- 1997-1999: Jam Łasica – Konczita, żona Łasicy (odc. 34)
- 1997-2004: Johnny Bravo –
- blondwłosy uczeń (odc. 1a),
- staruszka oznajmująca o napadzie na bank (odc. 1a),
- Komputer (odc. 2a),
- ciocia Jebedisa (odc. 2b),
- staruszka (odc. 5c),
- fanka Klopsów (odc. 6b),
- gruby dzieciak (odc. 8a),
- kierowca #1 (odc. 9b),
- klientka sklepiku (odc. 9b),
- studentka (odc. 9c),
- Lola (odc. 10b),
- Tim (odc. 11b),
- mama Suzy (odc. 11c),
- Cory Brooks (odc. 12a),
- kobieta z paralizatorem (odc. 13a),
- przechodzień (odc. 13a),
- staruszka (odc. 13a),
- mama-prosię (odc. 13b),
- Helga (odc. 17c),
- pracowniczka więzienia (odc. 18b),
- jedno z dzieci (odc. 26a),
- Mona Herschbaum (odc. 26b),
- czytelniczka (odc. 28c),
- sprzedawczyni (odc. 64a)
- 1998-2004: Atomówki –
- babcia,
- Marianna Smith (odc. 15b, 23b),
- Mary (odc. 25b)
- 1998: Babe: Świnka w mieście – świnka Babe
- 1998: Żona przychodzi nocą
- 1998: Wojna z rzeczami
- 1999: Tarzan – Terk
- 1999: Mickey: Bajkowe święta –
- Hyzio,
- Dyzio
- 1999: Król sokołów – Katarzyna
- 1999-2000: Mike, Lu i Og – Og
- 2000-2003: X-Men: Ewolucja – Destiny
- 2001: Wakacje. Żegnaj szkoło
- 2001-2002: Café Myszka –
- Pani żółwiowa (odc. 21, 29, 43, 45),
- jedna z postaci „Mody na luksus” (odc. 25),
- Atropos (odc. 25),
- mama Von Drake’a (odc. 26),
- Śwnika Skrzypek (odc. 42)
- 2001-2003: Legenda Tarzana – Terk
- 2002: Smocze wzgórze – kucharz #3
- 2002: Złap mnie, jeśli potrafisz
- 2002: Kryptonim: Klan na drzewie – Kalina Krowiasta
- 2003: Old School: Niezaliczona
- 2003: Atlantyda. Powrót Milo
- 2003: Zapłata
- 2003: Kot
- 2003-2005: Młodzi Tytani –
- Gizmo (serie III-IV),
- Jedwabek,
- Wiedźma (odc. 41),
- Chu-hui (odc. 43),
- Arella (odc. 46),
- mamcia Oczko (odc. 49),
- mała dziewczynka (odc. 44)
- 2004: Król Lew III: Hakuna matata –
- zwierzęta,
- żyrafa
- 2004: Przygody Lisa Urwisa –
- madame Coulee,
- gwary
- 2004: Mickey: Bardziej bajkowe święta
- 2004: Opowieści z Kręciołkowa
- 2004: Wygraj randkę
- 2004: Mulan II
- 2005: Kurczak Mały
- 2005: Czerwony Kapturek – prawdziwa historia
- 2005: Barbie i magia pegaza – troll
- 2005: Tarzan 2: Początek legendy – Terk
- 2005: Niania – pani Kuropatwa
- 2005: Mali Einsteini – Łukasz
- 2005: Kubuś i Hefalumpy – mama Hefalumpa
- 2005-2008: Ufolągi – Lamperia (odc. 4a)
- 2006: Sezon na misia – skunksica Róża
- 2006: Skok przez płot – Stella
- 2006: Pajęczyna Charlotty – krowa Bitsy
- 2007: Na fali – Edna Maverick
- 2007: Moi przyjaciele – Tygrys i Kubuś – pani Jeżowa
- 2007: Simpsonowie: Wersja kinowa – Bart Simpson
- 2007: High School Musical 2
- 2007: Don Chichot
- 2007: Koń wodny: Legenda głębin – Gracie
- 2007: Wiedźmin –
- Vaska,
- postacie poboczne